زعفران

تاریخچه زعفران

تاریخچه رعفران

لغت شناسی

همانگونه که تعیین اولین مکان پرورش زعفران دشوار به نظر می رسد، تعیین علت نامگذاری این ادویه گرانقیمت نیز سخت است. اما ما توانسته ایم قدمت این تعیین نام را تا اولین کلمه فارسی موجود به اسم زرپران (که به معنای داشتن خامه های طلایی است) ردیابی کنیم. این عقیده وجود دارد که در زبان عربی به جای استفاده از صفت اصفر که به معنای زرد رنگ است از واژه زافارن استفاده شده و این کلمه نشأت گرفته از همان واژه فارسی زرپران است. همچنین واژه saffran بسیار شبیه به لغت فارسی “زعفران” است که متعاقباً موجب ظهور واژه فرانسوی قدیمی “safran” شده و پس از آن واژه لاتین “safranum” ظاهر شده است.

در نهایت واژه انگلیسی saffron از اسم لاتین آن “safranum” به وجود آمده که این واژه ی لاتین خودش از واژه اسپانیایی “azafrin” و واژه ایتالیایی “zaferano” (که هر دو به معنای زعفران هستند) نشأت گرفته است. اسامی دیگر زعفران در زبان های دیگر عبارتند از: “azupiranu” (آمادیان ها)، “azafrin” (گالیسیان ها)، “azafrai” (باسک ها)، “saffran” (آلمان)، “szafran” (لهستانی ها)، “shafran” (روسیه)، “kesar or zafran” (هند)، “hong hua” (چین)، “zaferen” (ترکی)، “saframi” (فنلاندی ها)، “safrany” (مجارستانی ها)، “safrana” (لتونیایی ها)، “safranu” (رومانیایی ها)، “safarum” (مالزیایی ها)، “khekhrum” (ارمنی ها)، “kurkum” (فارس ها) و “safra” (کاتالونیا).

شباهت این نام ها به یکدیگر آشکار کننده ی سفری جهانی است که این ادویه ی منحصر به فرد در زمان و مکان های مختلف در این دوران طی کرده است.

تاریخچه ی استفاده از زعفران

امروزه ما بعد از گذشت هزاران سال فقط یک تصویر ذهنی مبهم در خصوص اولین مکان پرورش زعفران داریم.دقیقاً مثل اطلاعات ما در خصوص علت نامگذاری این ادویه،اما جالب است بدانیم که زعفران از چه زمانی به دلیل خواص منحصرش مورد قدردانی قرار گرفته و کدام کشورها استفاده های عجیبی از این ادویه کرده اند.

خرید زعفران اعلا از فروشگاه چیزمیز

خرید زعفران سرگل
بستن

زعفران یک گرم

۱۷,۵۰۰ تومان
زعفران سرگل درجه یک قائنات یک گرم
خرید زعفران سرگل
بستن

زعفران دو گرم

۳۴,۵۰۰ تومان
زعفران سرگل درجه یک قائنات دو گرم
خرید زعفران سرگل
بستن

زعفران سه گرم

۵۰,۰۰۰ تومان
زعفران سرگل درجه یک قائنات سه گرم
خرید زعفران سرگل
بستن

زعفران چهار گرم

۶۹,۵۰۰ تومان
زعفران سرگل درجه یک قائنات چهارگرم

اولین نشانه مبنی بر اینکه مردم مدیترانه شرقی از ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح گل زعفران را پرورش می داده اند، توسط سارگون، شاه کبیر شهر آکاد بیان شده است. این فرمانروای بزرگ امپراطوری آکادیان در متون تاریخی، شهر آزوپیرانو را شهر زعفران نامیده است. علت نامیدن این شهر منحصر به فرد به این اسم یا بدین دلیل بوده که گل زعفران در مقیاس بسیار بزرگی در این شهر پرورش داده می شده و یا برداشت زعفران در آن دوران در این منطقه متمرکز بوده است.

یک نقاشی دیواری مربوط به ۱۶۰۰ سال قبل از میلاد در شهر کنوسوس واقع در یونان و نقاشی دیگری مربوط به ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در شهر سانتورینی یونان تمام مراحل برداشت زعفران را از زمانی که رشته های آن توسط دختران جوان و میمون ها چیده می شده تا زمانی که به عنوان پیشکشی در مراسم مذهبی به کار می رفته است را به ترتیب به تصویر کشیده اند. در شهر تیبز در مصر باستان نیز یک کاغذ درمانی پاپیروس مربوط به ۱۶۰۰ سال قبل از میلاد در یک مقبره کشف شده که به خواص درمانی زعفران اشاره کرده است. این مدارک و نقاشی ها شواهد ملموسی هستند که فرهنگ استفاده از زعفران را حتی در ادوار خیلی قدیمی ثابت می کنند.

در حقیقت تجزیه و تحلیل امروزه ی آن نقاشی های دیواری این واقعیت را آشکار می کند که در دوران قدیم جنبه ی درمانی زعفران بیش از هر جنبه ی دیگری مورد تأکید قرار می گرفته است. زعفران در دوران باستان ماده ای لوکس و منحصر به اشراف زادگان بوده است. شاهان، ملکه ها، فراعنه و راهبان عطرهایی از زعفران به خود می زدند، رداهای رنگ شده با زعفران می پوشیدند، غذاها و نوشیدنی های معطر شده با زعفران می خوردند، برای ترمیم جراحات با آب و زعفران حمام می کردند، برای مقدمه ای عاشقانه بر تخت های پوشیده با رشته های زعفران به راحتی می خوابیده اند و با پیشکشی های ساخته شده از زعفران خدایان خود را می پرستیده اند و ادبیات جهان نشان می دهد که چگونه مردم باستان زعفران را ارج می نهادند.

واژه ی کراکوم که در غزل سلیمان در کتاب انجیل به آن اشاره شده است در واقع همان گل کروکوس (گل زعفران) است. در آثار مکتوب نویسندگان بزرگ یونانی از جمله بقراط، سوفکلس و هومر گل زعفران (Crocus sativus) به شکل krokus نوشته شده است. اوید، ورجیل و چند شاعر رومی دیگر نیز از زعفران به عنوان موضوع در شعرهای خود استفاده کرده اند. فردوسی شاعر بزرگ پارسی نیز در اشعارش استفاده از زعفران را در جشن های پیروزی متذکر شده است. یک شاعر کشمیری و محمد یوسف نیز بیان کرده اند که پرورش زعفران از سال های دور در تاندریک کشمیری هند ذکر شده است.

همانطور که در دوران قدیم زعفران ادویه ی ارزشمندی تلقی می شده، تجارت آن نیز به دلیل دست یابی به مقادیر زیاد طلا، تجارت پر سودی محسوب می شده است. در آن زمان تجّار زعفران تحت عنوان خواربار فروشان زعفران شناخته می شده اند و مصریان، رومیان، عرب ها، اروپاییان و آسیایی ها عمده تاجران زعفران بوده اند. امروزه ما می دانیم چگونه در آن دوران زعفران به شکل وسیعی گسترش پیدا کرده است: از طریق تجارت و از طریق قاچاق.

طی اپیدمی بیماری مرگ سیاه (طاعون بوبونیک) در قرن ۱۴ در اروپا، زعفران نقش بسیار مهمی در تاریخ معاملات تجاری ایفاء می کرده است. ضرورت استفاده از زعفران در درمان بیماری ها، منجر به واردات عمده ی آن از کشورهای خارجی و دزدی های دریایی اجتناب ناپذیر از کشتی های حامل زعفران می شده است. این وقایع زمانی در تاریخ کاهش پیدا کرده است که یک کشتی حامل زعفران در مسیر باسیل توسط یک مأمور بازرگان قدرتمند توقیف شده و نبرد ۶ ماهه ی بعد از آن موجب بهبود امنیت روند کشتیرانی شده است.

همچنین تاریخ واقعه ای تحت عنوان جنگ زعفران را نیز به یاد دارد جنگی که از جنبه ی مثبت آن باعث گردید شهر بازل به مرکز تولید زعفران تبدیل شده و دیگر اروپا تنها محل پرورش گل زعفران نباشد. با رونق گرفتن تجارت زعفران در آن دوران باید قوانین و مقرراتی وضع می شد که انصاف را در قیمت بازار تضمین کرده و از خالص بودن محتوای بسته های زعفران اطمینان حاصل کند. در نتیجه قوانین مربوط به زعفران وضع گردید و جرایم مربوط به کلاهبرداری از طریق جزای نقدی، حبس و اعدام با آتش قابل مجازات تلقی گردیدند.

با نگاهی به تاریخ مشخص می گردد در زمان های قدیم محبوبیت زعفران عمدتاً به خاطر قدرت جادویی آن در درمان انواع بیماری ها بوده است. ملیّت های مختلف همواره شواهدی مبنی بر استفاده از زعفران در درمان های سنتی ارائه داده اند. زعفران به دلیل داشتن خواص تسکین دهندگی و درمانی برای درمان ناراحتی های جزئی تا اختلالات جدی در نوزادان، کودکان نوپا، نوجوانان، زنان و مردان برزگسال و حتی سالخوردگان استفاده می شده است.

در هند از زعفران عمدتاً در طب آیوروردیک (طب سنتی هند) استفاده می شود. در خاورمیانه مطابق کتاب فرهنگ گیاه شناسی قرن دوازدهم که در کتابخانه آشوربانیپال (امپراطوری آشور) کشف شده است، از زعفران به عنوان یکی از داروهای اولیه نام برده شده است. در آلمان کتابی تحت عنوان کرولوژی در سال ۱۶۷۰ منتشر شده است که خواص درمانی زعفران را بیان کرده است. در لندن کتاب “گیاهان دارویی کامل” نوشته ی نیکولاس کالپپر، قدرت درمانی زعفران را در یک پاراگراف کاملاً توضیح داده است.

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *